در دنیای مدرن C++، ما معمولاً با این سه روبرو میشویم:
std::unique_ptr (مالکیتِ انحصاری)
این هوشمندترین و سریعترین نوع است.
منطق: “این شیء فقط و فقط متعلق به من است.”
هیچکس دیگری اجازه ندارد کپی از این اشارهگر داشته باشد. اگر بخواهی آن را به کسی بدهی، باید “مالکیت” را کاملاً به او منتقل کنی (Move کنی).
مثال: یک اسلحه در بازی که فقط متعلق به یک بازیکن خاص است. وقتی بازیکن از بازی میرود، اسلحه هم خودکار پاک میشود.
std::shared_ptr (مالکیتِ اشتراکی)
منطق: “ما همگی صاحب این شیء هستیم.”
این نوع از یک سیستم به نام Reference Counting (شمارش مراجع) استفاده میکند. یعنی یک شمارنده دارد که میگوید: “الان چند نفر دارند از این شیء استفاده میکنند؟”
تا زمانی که تعداد کاربرانِ این شیء بیشتر از صفر باشد، حافظه پاک نمیشود. به محض اینکه آخرین نفر هم آن را رها کند، شمارنده صفر میشود و Boom! خودِ Smart Pointer حافظه را پاک میکند. مثال: یک بافت (Texture) یا یک صدا (Sound) که همزمان توسط 100 تا درخت در جنگل استفاده میشود. وقتی آخرین درخت از بین برود، آن صدا از حافظه پاک میشود.
std::weak_ptr(ناظرِ بدون مالکیت)
منطق: “من فقط میخواهم نگاهش کنم، اما صاحبش نیستم.”
این از shared_ptr استفاده میکند اما خودش باعث بالا رفتنِ شمارنده نمیشود. یعنی اگر همه صاحبان اصلی (shared_ptrها) شیء را رها کنند، این weak_ptr دیگر به چیزی اشاره نمیکند و نمیتواند جلوی پاک شدن شیء را بگیرد.
کاربرد: برای جلوگیری از Circular Dependency (وقتی دو شیء همدیگر را نگه میدارند و هیچوقت پاک نمیشوند و حافظه Leak میشود).
مارگارت همیلتون مدیر مهندسی نرمافزار پروژهای بود که کد کامپیوتری راهنمای آپولو را نوشت. او در شرایطی مدیریت پروژه آپولو11 را به عهده گرفت که این پروژه به همراهی تیم برنامهنویسانی که در کنارش حضور داشتند در آزمایشگاه ابزار دقیق دانشگاه MIT (مؤسسه فناوری ماساچوست) به معنای واقعی کلمه، از صفر شروع شد
. تیم همیلتون کدنویسی اولین کامپیوتر قابل حمل را انجام داد. نتیجه کار آنها فرود بر روی ماه را امکانپذیر کرد و سپس برنامهنویسی ایستگاه فضایی اسکایلب (skylab) را در پیش گرفتند.
مارگارت همیلتون در طول مدتی که در ناسا حضور داشت در برنامهنویسی سیستمها متخصص شد. اما همانطور که خودش در مصاحبهای توضیح داد:
«وقتی برای اولین بار وارد این حوزه شدم هیچکس نمیدانست که ما دقیقا چه کار میکنیم. مثل غرب وحشی بدون هیچ نقشهی راهنمایی بود. دوره و آموزشی برای آن وجود نداشت.» کدهای او انسان را روی ماه فرستاد و موجب خلق مفهوم نرمافزار شد.
طراحی سیستم بازخورد (Closed-loop Control System):
یک بازوی رباتیک طراحی کن که باید یک جسم را با دقت میلیمتر بردارد، اما جسم ممکن است مدام حرکت کند. ساختار کنترلر (مثلاً PID) و زنجیره سنسورها را چگونه طراحی میکنی تا سیستم هم “سریع” باشد و هم “پایدار” (Stable)؟
این گروه از 6 بانوی جوان تشکیل شده بود که اولین کامپیوتر کاملا الکترونیکی و قابل برنامهریزی را به عنوان بخشی از تلاش ارتش ایالات متحده در جنگ جهانی دوم توسعه دادند. هنگامی که ENIAC برای اولین بار رونمایی شد، از این گروه هیچ تقدیر و تشکری به عمل نیامد و آنها را به عنوان اعضای رسمی پروژه معرفی نکردند. بیشتر بخشهای سختافزاری این کامپیوتر توسط مردان طراحی و تولید شد اما برنامهنویسی آن به طور کامل توسط 6 زن ریاضیدان به نامهای جین بارتیک (Jean Bartik)، کاتلین آنتونلی (Kathleen Antonelli)، روث تیتلبام (Ruth Teitelbaum)، بتی هولبرتون (Betty Holberton)، مارلین ملتزر (Marlyn Meltzer) و فرانسس اسپنس (Frances Spence) انجام شد. حدودا پس از 50 سال نام این 6 زن وارد تالار مشاهیر فناوری شده است وبه رسمیت شناخته شد.
پدر کودک اصرار داشت استاد از فرزندش یک قهرمان جودو بسازد، استاد پذیرفت و به پدر کودک قول داد که یک سال بعد میتواند فرزندش را در مقام قهرمانی کل باشگاهها ببیند!
در طول شش ماه استاد فقط روی بدنسازی کودک کار کرد و در عرض این شش ماه حتی یک فن جودو را به او تعلیم نداد!
بعد از شش ماه خبر رسید که یک ماه بعد مسابقات محلی در شهر برگزار میشود.
استاد به کودک ده ساله فقط یک فن آموزش داد و تا زمان برگزاری مسابقات فقط روی آن تکفن کار کرد.
سرانجام مسابقات انجام شد و کودک توانست در میان اعجاب همگان با آن تکفن همه حریفان خود را شکست دهد!
سه ماه بعد کودک توانست در مسابقات بین باشگاهها نیز با استفاده از همان تکفن برنده شود و سال بعد نیز در مسابقات کشوری.
آن کودکِ یک دست، موفق شد تمام حریفان را زمین بزند و به عنوان قهرمان سراسری کشور انتخاب گردد.
وقتی مسابقات به پایان رسید، در راه بازگشت به منزل، کودک از استاد راز پیروزیاش را پرسید.
استاد گفت: «دلیل پیروزی تو این بود که اولاً به همان یک فن به خوبی مسلط بودی، ثانیاً تنها امیدت همان یک فن بود و ثالثاً راه شناخته شده مقابله با این فن، گرفتن دست چپ حریف بود که تو چنین دستی نداشتی!»
یاد بگیر که در زندگی، به نقاط ضعف خود به دید فرصت نگاه کنی.“
مدیریت شکست (Fail-safe Architecture):
در یک سیستم خودران (Autopilot)، اگر ناگهان یکی از سنسورهای اصلی (مثلاً LiDAR) از کار بیفتد یا دادههای غلط بدهد، سیستم نباید سقوط کند. چگونه یک “معماری افزونه” (Redundant Architecture) طراحی میکنی که تشخیص دهد سنسور خراب شده و بلافاصله روی سنسورهای جایگزین سوئیچ کند بدون اینکه وقفه ایجاد شود؟
جوآن کلارک در کنار آلن تورینگ (Alan Turing) در پارک بلتچلی (Bletchley Park)، مرکز کدشکن بریتانیا در طول جنگ جهانی دوم، مشغول به کار بود. کلارک روی این پروژه برای شکستن رمزهای انیگمای آلمان کار کرد. او به همراه بقیه اعضای تیم کامپیوتری را ساختند که برای رمزگشایی کدهای آلمانی استفاده میشد. تلاش آنها باعث شد جنگ جهانی دو سال زودتر به اتمام برسد. در فیلم تحسینبرانگیز بازی تقلید (Imitation Game) شخصیت جوآن کلارک به طور کامل شناسایی و معرفی شده است.